ประวัติเรือนจำชั่วคราวเขากลิ้ง

เมื่อวันที่ 24 ตุลาคม 2505 กระทรวงมหาดไทยได้กำหนดอาณาเขตที่ดินบริเวณเชิงเขากลิ้งตำบลวังไคร้ อำเภอท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี ประมาณ 600 ไร่ ขึ้นเป็นเรือนจำชั่วคราวเขากลิ้งตามคำสั่งกระทรวงมหาดไทย ที่ 1298/2505 ลงวันที่ 24 ตุลาคม 2505 (ปัจจุบันเปลี่ยนเป็น ตำบลวังจันทร์ อำเภอแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี )โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อดำเนินการฝึกอบรมและฝึกวิชาชีพให้กับผู้ต้องขัง ด้านการปลูกสร้างสวนป่า ด้านการเกษตรกรรมและเลี้ยงสัตว์ โดยมีอาณาเขต ดังนี้
1. ทิศเหนือจรดถนนสายเขาเจ้าเขื่อนเพชร ยาวประมาณ 480 เมตร(ปัจจุบันเปลี่ยนเป็นถนนสายเขื่อนเพชร – แก่งกระจาน)
2. ทิศใต้จรดป่าและห้วยขี้พร้าขม ยาวประมาณ 80 เมตร(ปัจจุบันจดถนนสาธารณะและบ่อน้ำ บ้านทุ่งเคล็ด)
3. ทิศตะวันออกจรดป่าและห้วยขี้พร้าขม ยาวประมาณ 2,400 เมตร (ปัจจุบันจดถนนสายสาธารณะสายบ้านทุ่งเคล็ด – บ้านซ่อง)
4. ทิศตะวันตกจรดเชิงเขากลิ้ง และที่ดินจัดสรรส่วนกลาง ยาวประมาณ 2,400 เมตร (ปัจจุบันจดที่ดินกรมการปกครองและที่ดินหน่วยทหารพัฒนาเคลื่อนที่ 13 )
เรือนจำชั่วคราวเขากลิ้ง เป็นเรือนจำความมั่นคงต่ำ เป็นศูนย์เตรียมความพร้อมก่อนปล่อย ควบคุมผู้ต้องขังที่ต้องโทษครั้งแรก ใกล้พ้นโทษ (เหลือโทษจำไม่เกิน 5 ปี) หรือจำคุกมาแล้ว 1 ใน 4 หากเป็นคดียาเสพย์ติดต้องอยู่ในเงื่อนไขการพักโทษ จากเรือนจำกลางเพชรบุรีและเรือนจำใกล้เคียง เปิดดำเนินการเมื่อปี 2505 ขึ้นตรงต่อเรือนจำกลางเพชรบุรี มี ความจุในการควบคุมผู้ต้องขัง 100 คน ปัจจุบันมีผู้ต้องขังในความรับผิดชอบ 134 คน เป็นชายล้วน มีพื้นที่ 480 ไร่ เป็นสวนป่าสะเดา 380 ไร่ ป่าธรรมชาติ 5 ไร่ บ่อน้ำเพื่อการเกษตร 3 บ่อ รวม 20 ไร่ เป็นแปลงสาธิต กิจกรรมเศรษฐกิจพอเพียง 50 ไร่ และเป็นสิ่งปลูกสร้าง 25 ไร่
ในปี 2550 กรมราชทัณฑ์ได้จัดตั้งให้เป็นศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงน้อมนำแนวพระราชดำริ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ด้านปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาเป็นแนวทางในการดำเนินงานเรือนจำ และพัฒนาผู้ต้องขัง ให้ผู้ต้องขังรู้จักพึ่งพาตนเองตั้งแต่ ด้านปัจจัย 4 ที่อยู่อาศัย การเพิ่มรายได้ ลดรายจ่าย มีอาชีพที่สุจริต มั่งคง กิจกรรมการฝึกวิชาชีพการเกษตร (เกษตรพอเพียง) การปลูกสร้างบ้านดิน ของเรือนจำชั่วคราวเขากลิ้ง ประสบผลสำเร็จเป็นรูปธรรมที่ชัดเจน เป็นที่ยอมรับของบุคคล หน่วยงาน ทั้งภาครัฐ เอกชน ทั้งจังหวัดเพชรบุรี และจังหวัดอื่นๆ จัดบุคลากรเข้ามาศึกษาดูงาน และฝึกทักษะ วิชาชีพในศูนย์ฯ เป็นจำนวนมากในแต่ละปี
ในปี 2552 นายนัทธี จิตสว่าง อดีตผู้บริหารระดับสูงของกรมราชทัณฑ์ มอบนโยบายการก่อสร้าง “ห้องสมุดพร้อมปัญญา เรือนจำชั่วคราวเขากลิ้ง”เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพเรือนจำชั่วคราวเขากลิ้ง ให้เป็นแหล่งการเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงที่ครบวงจรทั้งในด้านวิชาการ และภาคปฏิบัติ ให้ห้องสมุดสนับสนุนภารกิจภาคสนามของเรือนจำและให้บริการข่าวสาร สาระความรู้เพิ่มเติมให้กับเจ้าหน้าที่ ผู้ต้องขังในเรือนจำ รวมถึงชุมชนรอบๆ เรือนจำและผู้สนใจทั่วไป




